Games | Rhymes | Customs | Tongue Twisters | Modern Games | Games and Adults | Participants | Home
 
Πασχαλινά Έθιμα 
Easter Customs
 
A Greek Custom 
Greece has many customs. The ones I like most of all are those associated with Easter. On Holy Saturday night, at 12 o'clock everyone goes to the neighbourhood's church. They listen to the Resurrection mass and they throw little dynamites to have fun. At 1:30 everybody goes home. During Easter Sunday, the lamb is being spit and then it is eaten. It is a wonderful day.  

Teacher: P. Vlontaki 
student: George Vassiliou, 5th grade  
Psyhico College Elementary School 


Easter eggs 
Easter is coming, so I am thinking about easter eggs. I like this custom and I' m looking forward to cracking all the other red eggs, because my grandma has given me an unbreakable wooden red egg from her sewing box and nobody can understand it's not real. In previous times, traditionally easter eggs were painted red, but nowadys the eggs are painted in different colors and they are nicer and more impressive.  

Teacher: P. Vlontaki 
student: Sofoklis Danassi - Afentakis, 5th grade 

Psyhico College Elementary School  
Η πρώτη Ανάσταση [Resurrection]
Απ' τα ξημερώματα του Μ. Σαββάτου οι καμπάνες χτυπάνε χαρμόσυνα πια, για να αναγγείλουν την πρώτη Ανάσταση, όπως τη λένε, του Χριστού. Στη Ζάκυνθο κι αλλού στη Δυτική Ελλάδα σπάνε διάφορα πήλινα αγγεία άχρηστα για "χαρά του Χριστού και πομπή των Εβραίων". Ο νοικοκύρης του σπιτιού ανασκουμπόνεται να σφάξει το "λαμπριώτη", το καλοθρεμμένο αρνί, που θα έχει την κυρίαρχη θέση στο πασχαλινό τραπέζι. Με το αίμα του αρνιού έκανε άλλοτε ένα σταυρό στην πόρτα του σπιτιού και στα μάγουλα των παιδιών "για το καλό". Οι νοικοκυρές καθαρίζουν και στολίζουν το σπίτι, φτιάχνουν τυρόπιτες, γαλατόπιτες κι άλλες πασχαλιάτικες πίτες. Τέτοια μέρα δεν ξεχνούν τους συγγενείς και χωριανούς που πενθούν και τους στέλνουν κόκκινα αυγά, κουλούρες κι ό,τι άλλο έχουν, μια και σ' εκείνους το έθιμο δεν επιτρέπει να φτιάξουν. Κι αφού όλα τελειώσουν με το καλό, περιμένουν με λαχτάρα τη μεγάλη νύχτα της Ανάστασης. 

Librarian: Nicky Bistiola 
student: Stelios - Nearchos Zobanakis, 3rd grade 
Athens College Elementary School 


Μεγάλη Πέμπτη [Thursday before Easter]
Τη Μεγάλη Πέμπτη, πρωί πρωί οι νοικοκυρές ζυμώνουν τις κουλούρες της Λαμπρής με αλεύρι και μυρωδικά. Συχνά στη μέση της κουλούρας βάζουν ένα κόκκινο αυγό, συνήθεια που κρατάει από τους Βυζαντινούς. 
Το βάψιμο των αυγών γίνεται και σήμερα. Τα κόκκινα αυγά τα βάφουν σ' όλα τα σπίτια - εκτός από 'κείνα που πενθούν - και τα μαζεύουν όλη τη Σαρακοστή. Το πρώτο αυγό που θα βάψουν έχει λένε απίθανες ιδιότητες και το βάζουν στο εικονοστάσι του σπιτιού, είναι το αυγό της Παναγίας. Μ' αυτό σταυρώνουν οι γυναίκες τα παιδιά για να διώξουν το κακό. Με διάφορες παραδόσεις προσπαθούν οι άνθρωποι να εξηγήσουν γιατί βάφονται τα κόκκινα αυγά. ’λλοι λένε πως γίνεται για να θυμόμαστε το αίμα του Χριστού. ’λλοι γιατί θυμίζει την Ανάσταση, αφού το κόκκινο είναι το χρώμα της χαράς κι ακόμη γιατί έχει τη δύναμη να διώχνει κάθε κακό. 

Librarian: Nicky Bistiola 
student: Caterina Simatou, 3rd grade 
Athens College Elementary School  



 
Μεγάλη Παρασκευή [Good Friday]
Σε αρκετά μέρη την ώρα της περιφοράς του Επιταφίου, τα παιδιά ανάβουν φωτιά και καίνε τον Ιούδα. Στις Σέρρες και σε άλλα πολλά μέρη της Ανατολικής Μακεδονίας οι γυναίκες συνήθιζαν τη στιγμή που περνούσε ο Επιτάφιος, να στρώνουν στο κατώφλι τους ένα τραπέζι. Επάνω έβαζαν την εικόνα του Εσταυρωμένου ανάμεσα σε λουλούδια αναμμένα κεριά και θυμιάματα. Δίπλα τοποθετούσαν ένα πιάτο, όπου τη Μεγάλη Σαρακοστή είχαν σπείρει φακή ή κριθάρι κι είχε φυτρώσει. Αυτό το έθιμο θυμίζει τους "Αδώνιδος κήπους", δηλαδή τους κήπους του 'Αδωνι των αρχαίων Ελλήνων, όταν οι γυναίκες γιόρταζαν κάθε άνοιξη ή καλοκαίρι τα Αδώνεια. Το βράδυ, κατάκοποι όλοι, θα πέσουν να κοιμηθούν, προσμένοντας την Ανάσταση που ακολουθεί με ανυπομονησία. 

Librarian: Nicky Bistiola 
student: Vasilis Bouratzis, 3rd grade 
Athens College Elementary School  


Το ελληνικό Πάσχα είναι από τα ωραιότερα χάρη στα έθιμά του. Εκείνο που με εντυπωσίασε ήταν το κάψιμο του Ιούδα. Το παρακολούθησα πριν από 3 χρόνια όταν βρέθηκα στην Ύδρα για τον εορτασμό του Πάσχα. Τη Μεγάλη Παρασκευή το πρωί η νεολαία χωρίζεται σε δύο ομάδες. Η μία ομάδα πηγαίνει στην εκκλησία με λουλούδια για να στολίσει τον επιτάφιο και η άλλη ομάδα πηγαίνει στο λιμάνι. Εκεί βρίσκουν μια βάρκα, κάποιου γνωστού και φτιάχνουν επάνω στη βάρκα μια κρεμάλα με τέτοιον τρόπο ώστε ο κρεμασμένος να βρίσκεται επάνω από τη θάλασσα. Στη συνέχεια φτιάχνουν με ξερά χόρτα, ξύλα και άχυρα ένα ομοίωμα του Ιούδα και το κρεμάνε στην κρεμάλα της βάρκας. Το βράδυ μετά την περιφορά του επιταφίου κατευθύνονται όλοι μαζί με τον επιτάφιο στο λιμάνι. Εκεί ο Ιερέας ανεβαίνει επάνω στη βάρκα, περιλούζει το ομοίωμα με βενζίνη και του βάζει φωτιά. Σε 2-3 λεπτά το ομοίωμα έχει καεί και πέφτει ολόκληρο μέσα στη θάλασσα. Το κάψιμο έχει ολοκληρωθεί και με τις ευχές των πιστών τελειώνει το εντυπωσιακό αυτό έθιμο. 
Ένα άλλο έθιμο που το συναντάμε μόνο στο Λεωνίδιο της Αρκαδίας είναι τα αερόστατα της Λαμπρής! Έτυχε να βρεθώ πριν από χρόνια εκεί και εντυπωσιάστηκα. Τη νύχτα της Ανάστασης αμέσως μετά το "Χριστός Ανέστη" δεκάδες πιστοί που στην πλειοψηφία τους είναι νέοι κατευθύνονται σ' ένα ξέφωτο που βρίσκεται σ' ένα μικρό λοφίσκο. Εκεί όλοι κρατάνε μια παράξενη κατασκευή που μοιάζει με μικρό αερόστατο. Σε μια ειδική θήκη υπάρχει ένα μικρό κερί. Μόλις λοιπόν φθάσουν στο λοφάκι, τα ανάβουν όλοι και τα αφήνουν. Αυτά λόγω της άνωσης του αέρα και λόγω της ζέστης που δημιουργεί η φλόγα του κεριού, αρχίζουν να ανυψώνονται στον ουρανό. Το θέαμα που παρουσιάζεται είναι εντυπωσιακό. Εκατοντάδες φωτάκια βρίσκονται στον αέρα και ταξιδεύουν. Βέβαια μετά από μισή και περισσότερη ώρα, τα φωτάκια αραιώνουν και λίγη ώρα αργότερα ο ουρανός έχει αποκτήσει τη συνηθισμένη του εικόνα. 

Teacher: Loukas Zahos 
student: Dimitris Kazakos, 4th grade 
Athens College Elementary School  



 
Πάσχα [Easter]
Μια από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές γιορτές της χριστιανοσύνης, η οποία γίνεται σε ανάμνηση του θανάτου και της Αναστάσεως του Χριστού. Αρχικά ήταν εβραϊκή γιορτή ( ο όρος προέρχεται από το εβραϊκό πεσάχ = διάβαση), που συνδεόταν με τη βιβλική αφήγηση της απελευθερώσεως των Ισραηλιτών από την αιγυπτιακή αιχμαλωσία. Όμως με σοβαρότερα επιχειρήματα υποστηρίζεται ότι το Πάσχα ήταν στην πραγματικότητα μια γεωργική γιορτή, που χαρακτηριζόταν από διάφορες τελετουργίες, από τη θυσία ενός αρνιού, τα κόκκαλα του οποίου δεν έπρεπε να σπάσουν, από το άζυμο ψωμί που τρωγόταν με το κρέας του αρνιού και πικρά χόρτα. Το Πάσχα για τους Εβραίους ειναι 7 ημέρες που κατά τη διάρκεια αυτή έπρεπε να πάνε για προσκήνημα στην Ιερουσαλήμ. Δηλαδή η διάρκειά του ήταν από τις 15 έως τις 22 του μηνός Νισάν ο οποίος αντιχτοιχεί με το δικό μας Μάρτιο. Σήμερα το Πάσχα γιορτάζεται στις εβραϊκές κοινότητες υπό ευρύτερη μορφή με άλλες τελετουργίες και προσθήκη τοπικών παραδόσεων. 
Μετά το θάνατο του Ιησού παρέλαβε την εορτή και ο Χριστιανισμός, γεγονός που προκάλεσε πολλές αμφισβητήσεις, κυρίως σε ό,τι αφορούσε στον χαρακτήρα του, γιατί ορισμένοι θεωρούσαν την εορτή ως αναμνηστική της σταυρώσεως του Μεσσία, που θυσιάστηκε για τη σωτηρία της ανθρωπότητας. Το Πάσχα θεωρείται ότι προέρχεται από το ελληνικό ρήμα πάσχειν, ενώ άλλοι που τη σύνδεαν με την ευχαριστία γιόρταζαν το Πάσχα σε ανάμνηση της αναστάσεως του Μεσσία που έγινε τρεις μέρες μετά το θάνατό του δηλαδή την Κυριακή. Οι Ανατολικοί ακολούθησαν το εβραϊκό έθιμο να το γιορτάζουν στις 14 του Νισάν γι αυτό και ονομάστηκαν Τεσσαρισκαιδεκατίτες. Στη Δύση επικράτησε η συνήθεια της Ρώμης και της Αλεξάνδρειας, όπου γιορταζόταν την Κυριακή.  
Ένας γενικός κανόνας καθορισμού του Πάσχα που έγινε έτσι κινητή εορτή, διατυπώθηκε στη Σύνοδο της Νίκαιας: το Πάσχα έπρεπε να πέφτει στην Πρώτη Κυριακή μετά τις 14 του Νισάν, δηλαδή του μήνα στον οποίο η 14η ημέρα συμπίπτει με την εαρινή ισημερία (21 Μαρτίου) ή είναι η αμέσως επόμενη. Στην περίπτωση τπου η 14η του Νισάν αντιστοιχούσε με Κυριακή ο εορτασμός έπρεπε να μετατεθεί την πόμενη Κυριακή. Σύμφωνα με το γρηγοριανό ημερολόγιο το Πάσχα γιορτάζεται την Κυριακή που ακολουθεί τη μετά εαρινή ισημερία πανσέληνο. Οι ορθόδοξες εκκλησίες όμως στην περίπτωση του Πάσχα, δεν ακολούθησαν το γρηγοριανό ημερολόγιο κι έτσι υπάρχουν δύο Πάσχα στο εκκλησιαστικό έτος. 

Teacher: Loukas Zahos 
student: Demetra Grigoriou, 4th grade 
Athens College Elementary School  



 
Το Πάσχα στο σπίτι μου [Easter at home]
Το Πάσχα στο σπίτι μου κάνουμε την πιο μεγάλη γιορτή. Η προετοιμασία είναι η πιο ωραία διαδικασία. Το πρώτο πράγμα που θα κάνουμε είναι να ψάξουμε τα τηλέφωνα απ' όλο το συγγενολόι και τους φίλους μας. Μετά θα μοιράσουμε τα τηλέφωνα. Εγώ, συνήθως παίρνω των φίλων μας. Αφού τελειώσουμε μ' αυτό πρέπει να προχωρήσουμε στο δεύτερο βήμα. 
Το δεύτερο βήμα είναι να πάμε στα ψώνια για να διαλέξουμε τα πιάτα, τις χαρτοπετσέτες, τα τραπεζομάντηλα, τις χαλκομανίες για τ' αυγά. Όταν γυρίσουμε στο σπίτι βάφουμε τ' αυγά και κολλάμε τις χαλκομανίες απάνω τους.  
Το τρίτο βήμα είναι να διακοσμήσουμε τον κήπο με διάφορα στολίδια και γιρλάντες. 
Έτσι, αφού τελειώσουμε με τα τρία βήματα της προετοιμασίας αρχίζει η πράξη. Δηλαδή με άλλα λόγια η εκτέλεση. 
Όταν έρθει η Κυριακή του Πάσχα λοιπόν, όλοι με σοκολατένια γλυκά στα χέρια έρχονται να τσουγκρίσουν μαζί μας αυγά. Εμείς, τα παιδιά, που δεν μας αρέσουν οι αδικίες ελέγχουμε αν κάποιος κρατάει ξύλινο αυγό. 
Μετά οι γονείς μας θα μιλήσουν για τα θέματα που τους αφορούν κι εμείς θα παίξουμε ομαδικά παιχνίδια μέχρι να ψηθεί το αρνί και το κοκορέτσι. Το φαγοπότι και ο χορός που ακολουθούν δεν περιγράφονται! 

Librarian: Marika Fameliari 
student: Ersi Simou, 4th grade 
Athens College Elementary School  



 
Πάσχα [Easter]
Σε όλους αρέσει το Πάσχα γιατί είναι μια γιορτή με μεγάλη χριστιανική σημασία που δίνει πολλά μηνύματα σε όλους. 
- Πάσχα και πασχαλινά έθιμα για μας τους ΄Ελληνες σημαίνουν: 
- Νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας 
- Πηγαίνουμε κάθε βράδυ στην εκκλησία 
- Στολίζουμε τον Επιτάφιο 
- Βάφουμε αυγά, φτιάχνουμε τσουρέκια 
- Πηγαίνουμε στην Ανάσταση 
- Ψήνουμε το αρνί, τσουγκρίζουμε τ' αυγά και δίνουμε ευχές  

Στην πατρίδα μας το Πάσχα και τα πασχαλινά έθιμα παίρνουν ελληνικούς χρωματισμούς που τον συνθέτουν ο γαλάζιος ουρανός μας, τα λουλουδιασμένα τοπία μας και οι συνήθειες σε κάθε περιφέρεια. Τούτων οι ρίζες φτάνουν ως τα πανάρχαια χρόνια, ως τις χαρούμενες γιορτές των προγόνων μας για τον ερχομό της άνοιξης. Λέγεται και Λαμπρή, γιατί παίρνει εξαιρετική λαμπρότητα. Αρχίζει από την πρώτη Ανάσταση, που γίνεται τα μεσάνυχτα του Μ. Σάββατου προς την Κυριακή. Ως πριν λίγα χρόνια σε μερικά μέρη γινόταν το πρωί μετά τα χαράματα. Η ιεροτελεστία της πρώτης Αναστάσεως γίνεται στο ύπαιθρο έξω από κάθε εκκλησία και το "Χριστός Ανέστη" του παπά συνοδεύεται από ένα σωρό χαρούμενες εκδηλώσεις: οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα, βαρελότα σκάζουν στον αέρα οι αναστάσιμες λαμπάδες ανάβουν από το "ανέσπερο φως" κόκκινα αυγά τσουγκρίζονται κι ευχές αγάπης και φιλιά αλλάζονται μεταξύ των χριστιανών, που από τότε και για 40 μέρες συνέχεια τους καθημερινούς χαιρετισμούς τους αντικαθιστούν με τις φράσεις "Χριστός Ανέστη" - "Αληθός Ανέστη". Κατά την επιστροφή στο σπίτι σερβίρεται η μαγειρίτσα και το πρωί ψήνονται τ' αρνιά στις σούβλες. Εκεί όμως που το ελληνικό Πάσχα γίνεται "εορτή εορτών" και "πανήγυρις πανηγύρεων" είναι στο ελληνικό χωριό, μετά τη δεύτερη Ανάσταση. Όλοι οι χωριανοί τότε, ντυμένοι στα γιορτινά τους, βγαίνουν στην πλατεία του χωριού, όπου οι νέοι και οι νέες στήνουν λεβέντικους χορούς, τα παιδάκια τρέχουν και παίζουν χαρούμενα και οι γέροι όταν δεν σέρνουν κια υτοί το χορό, καμαρώνουν τα νιάτα και το γέλιο της χαράς ανθίζει σ' όλων τα πρόσωπα. Κι έτσι όλα τότε στο ελληνικό χωριό είναι ανθισμένα: άνθρωποι, δέντρα, βουνά και κάμποι. Τούτες οι μαγευτικές εικόνες του ελληνικού Πάσχα, στάθηκαν και στέκονται πάντα ποιητικοί οίστροι για τη λαϊκή μας μούσα και τους ποιητές μας , που ύμνησαν το Πάσχα μ' ένα σωρό τραγούδια 

Teacher: George Bekiaris 
student: Ektor Hrisohoos, 5th grade  
Athens College Elementary School  



 
΄Εθιμα του Πάσχα [Easter Customs]
Κάθε ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας έχει τα δικά της έθιμα. Η Μεγάλη Εβδομάδα ξεκινάει από την Κυριακή των Βαϊων. Χαρακτηριστικό έθιμο αυτής της ημέρας είναι ο στολισμός των εκκλησιών με βάγια, τα οποία μετά μοιράζονται στο εκκλησίασμα. 
Η νηστεία που άρχισε την Καθαρή Δευτέρα γίνεται πιο αυστηρή για να προετοιμαστούν οι πιστοί ψυχικά και σωματικά για να βιώσουν το θείο πάθος και στη συνέχεια την Ανάσταση. 
Την Μεγάλη Πέμπτη έχουμε το ζύμωμα των ψωμιών και το βάψιμο των αυγών. Παλιά οι γυναίκες τη μέρα αυτή συνήθιζαν να κρεμούν κόκκινα ρούχα στα παράθυρα. ΄Ετσι η Μεγάλη Πέμπτη ονομάστηκε και "Κοκκινοπέφτη". 
΄Ενα εκκλησιαστικό έθιμο της Μεγάλης Πέμπτης είναι η αναπαράσταση της τελετής του Νιπτήρα. 
Σε πολλά χωριά, κορίτσια και γυναίκες ξενυχτούν τον Εσταυρωμένο και ψέλνουν το μοιρολόι της παναγίας. 
Τη Μεγάλη Παρασκευή στολίζεται ο Επιτάφιος από κορίτσια και γυναίκες. Παλιά, οι ενορίες συναγωνίζονταν μεταξύ τους για το ποια θα στολίσει τον πιο ωραίο Επιτάφιο. Την ημέρα αυτή γίνεται η περιφορά του Επιταφίου μέσα από τους δρόμους. 
Το Μεγάλο Σάββατο αρχίζει η ετοιμασία του "Πασχάτη" ή "Λαμπριώτη", δηλαδή του αρνιού για το πασχαλινό τραπέζι. Ο λαός ονομάζει την Ανάσταση και Λαμπρή. Τότε σουβλίζουμε τον οβελία, όπως λέμε. Το Πάσχα είναι "η εορτή των εορτών και πανηγύρις των πανηγύρεων" όπως λέει ο υμνωδός.  

Teacher: George Bekiaris 
student: Orestis Manolopoulos, 5th grade 
Athens College Elementary School  


Το Πάσχα γιορτάζεται από τους χριστιανούς την Κυριακή μετά την πανσέληνο του Μαρτίου και διαρκεί δύο εβδομάδες: από την Κυριακή των Βαϊων μέχρι την Κυριακή του Θωμά. 
Στην πρώτη εβδομάδα, που ονομάζεται Μεγάλη Εβδομάδα, υπάρχει η συνήθεια οι πιστοί να νηστεύουν και να παρακολουθούν τακτικά τις ακολουθίες στις εκκλησίες. 
Στις ημέρες της δεύτερης εβδομάδας κυριαρχεί η χαρά και η διασκέδαση. Την Κυριακή του Πάσχα, μετά την εκκλησιαστική λειτουργία, στρώνεται το πλούσιο πασχαλινό τραπέζι. Η γιορτινή ατμόσφαιρα επικρατεί μέχρι την Κυριακή του Θωμά όπου γίνονται οι τελευταίες γιορταστικές εκδηλώσεις. 
Στο νησί Κέρκυρα τη Μ. Παρασκευή το απόγευμα περνούν από την κεντρική πλατεία όλοι οι Επιτάφιοι που είναι πανέμορφα στολισμένοι. Η μπάντα του Δήμου ακολουθεί παίζοντας πένθιμους σκοπούς. Το Μ. Σάββατο το πρωί γίνεται η μικρή Ανάσταση. Οι κάτοικοι του νησιού βγαίνουν στα μπαλκόνια και ρίχνουν τις κανάτες. Το βράδυ της ίδιας ημέρας μετά την εκκλησία οι άνθρωποι τρώνε την νόστιμη μαγειρίτσα και τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά.  

Teacher: George Bekiaris 
student: Ersi Boltsi, 5th grade 
Athens College Elementary School  



Η Μεγάλη Εβδομάδα [The week before Easter Week]  

Είναι η πιο αυστηρή βδομάδα. Ο κόσμος νηστεύει και σταματάνε οι δουλειές. Ο κόσμος δεν τραγουδάει, δεν χορεύει και δεν γιορτάζει. Κυριαρχεί μια ατμόσφαιρα θλίψης και πένθους.  

Μεγάλη Τρίτη [Tuesday before Easter Week] 

Στην απογευματινή ακολουθία της Μεγάλης Τρίτης ψέλνεται το Τροπάριο της Κασσιανής. 

Μεγάλη Τετάρτη [Wednesday before Easter Week] 

Σήμερα γίνεται στην εκκλησία το Ευχέλαιο και ο παπάς αλείφει σταυρωτά το πρόσωπο κάθε χριστιανού με το λάδι που ευλογήθηκε στο ευχέλαιο. 

Μεγάλη Πέμπτη [Thursday before Easter Week] 

΄Εχει μπει για καλά το Πάσχα. Σήμερα θα σηκωθούμε νωρίς για να αρχίσουμε το ζύμωμα της κουλούρας της Λαμπρής. Τη φτιάχνουμε με αλεύρι και μυρουδικά. Ο στολισμός της απαιτεί υπομονή και προσοχή. Στολίζετε με στολίδια από ζυμάρι και ένα κόκκινο αυγό στη μέση. Κάποιοι από εμάς φτιάχνουμε κοφίνια και καλάθια για να βάλουμε τα αυγά. 
Το βάψιμο των αυγών πάντα με εκνεύριζε γιατί στο χωριό δεν τα βάφουμε όπως στη πόλη, αλλά βράζουμε αφού έχουμε κόψει τα παντζάρια στη μέση και ρίχνουμε μέσα τα αυγά. Μόνο αυτοί που πενθούν δεν τα βάφουν. Η παράδοση λέει (την οποία δεν πολυπιστεύω) ότι το πρώτο αυγό που θα βάψω είναι τυχερό. 
Σήμερα επίσης έχω να τακτοποιήσω και να καθαρίσω το σπίτι. Αυτό μου αρέσει. 
Το βράδυ έφτασε και ετοιμαζόμαστε να πάμε να παρακολουθήσουμε την ακολουθία της Σταύρωσης όπου διαβάζονται τα 12 Ευαγγέλια. ΄Οταν ήμουν εγώ μικρή πηγαίναμε στην εκκλησία και μοιρολογούσαμε όλο το βράδυ. 
Μια κουραστική ώρα ίσως και δύο περνάμε για να στολίσουμε τον Επιτάφιο. 
Αργά το βράδυ πέφτω για ύπνο. Μια κουραστική μέρα τελείωσε. Αύριο πάλι!. 

Μεγάλη Παρασκευή [Good Friday] 

Σήμερα ξυπνάμε νωρίς από τον πένθιμο ήχο της καμπάνας. Κανείς δεν θα πιάσει δουλειά σήμερα. Εγώ, όπως και οι άλλοι νηστεύουμε. Μερικοί μάλιστα πίνουν μόνο νερό. Κανείς δεν θα μαγειρέψει. Εμείς έχουμε ξενυχτήσει για να στολίσουμε τον Επιτάφιο με λουλούδια. ΄Αμα υπάρχουν περισσότερες από μία εκκλησίες οι Επιτάφιοι διαγωνίζονται. 
Το πρωί λοιπόν γίνεται η Ακολουθία της Αποκαθήλωσης. Ο παπάς κατεβάζει μέσα σε γενική σιωπή τον Σταυρωμένο Χριστό και αποθέτουν το σώμα του στο καταστόλιστο κουβούκλιο του Επιταφίου. ΄Ολοι θα το ασπαστούν και οι γυναίκες αλλά κυρίως τα παιδιά όπου περνάνε τρεις φορές από κάτω. 
Οι καμπάνες δεν έχουν πάψει να χτυπούν λυπητερά. Μόλις σουρουπώσει καλούν τους πιστούς για την ακολουθία του Επιταφίου. Αμέσως μετά αρχίζει η περιφορά του Επιταφίου. Μπροστά κι ο Σταυρός, -άδειος πια- το κουβούκλιο με τον Επιτάφιο, οι παπάδες και παραπίσω το πλήθος με αναμμένες λαμπάδες. 
Στο χωριό όπως και σε άλλα μέρη την ώρα που γίνεται η περιφορά του Επιταφίου καίμε τον Ιούδα. 

Μεγάλο Σάββατο [Easter Saturday] 

Τώρα οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα και αναγγέλνουν την Ανάσταση. Εγώ τρέχω να σφάξω το αρνάκι και τον κόκορα. Καθαρίζω και στολίζω το σπίτι. Παλιά η γιαγιά έκανε ένα σταυρό στη πόρτα και στα μάγουλα των παιδιών από το αίμα του αρνιού. 
Το βράδυ οι καμπάνες μας καλούν να πάμε στην εκκλησία λίγο πριν τα μεσάνυχτα. ΄Ολοι φορούν τα γιορτινά ρούχα τους, κρατουύν λαμπάδες και είναι χαρούμενοι. 
΄Οταν γυρίσουμε στο σπίτι κάνουμε ένα σταυρό στη πόρτα, τρώμε μαγριείτσα, αρνί και τσουγκρίζουμε αυγά. 

Γιατί τα αυγά βάφονται κόκκινα; [why do we dye the eggs red?] 
Παλιά θυμάμε είχα ρωτήσει τη γιαγιά μου γιατί βάφουμε κόκκινα τα αυγά. Εκείνη μου είπε ότι υπάρχουν πολλές έκδοχές. Μερικοί υποστηρίζουν πως γίνεται για να θυμόμαστε την Ανάσταση, μια και το κόκκινο είναι το χρώμα της χαράς, κι ακόμα γιατί το κόκλινο έχει τη δύναμη να διώχνει το κακό. Μια άλλη παράδοση λέει ότι μια πιστή του Χριστού είπε στη γειτονισσά της ότι ο Χριστός αναστήθηκε κι εκείνη είπε ότι αν αναστήθηκε, η κότα μου να γεννήσει κόκκινα αυγά και έτσι κι έγινε. Εγώ πιστέυω την τελευταία. 

Το ΄Αγιο φως και το χαλάζι [The Sacred light averts hailstorms] 
Σε μερικά μέρη για να προφυλάξουν τον τόπο απο το χαλάζι ανάβουμε ένα δαυλί με το ΄Αγιο φως και όσο τόπο φωτίσει γλυτώνει από το χαλάζι. Μόλις τελειώσει η φασαρία το σβήνουμε. 

Το σουβλιστό αρνί [Lamb roasted on a spit] 
Πρωί, πρωί θα σουβλίσουμε το αρνί και το κοκορέτσι. Στην αυλή κάθε σπιτιού γίνεται μεγάλο φλέντι με το γύρισμα της σούβλας. 

Η αγάπη [Mass of "Agape"] 
Το απόγευμα στην εκκλησία γίνεται η δεύτερη Ανάσταση, η "Αγάπη", όπως τη λένε επειδή για την αγάπη σταυρώθηκε ο Χριστός. Οι πιστοί αναταλλάσουν το φιλί της αγάπης. 
Φυσικά στο πανηγύρι όλοι χορεύουν και γίνονται διάφοροι αγώνες για τους νέους. 

Οι κούνιες [Swings] 
Στο χωριό τα κορίτσια κρεμάνε κούνιες από τα δέντρα και κουνιούνται για το καλό, για τη σοδιά και για την αγάπη. Αυτό το παιχνίδι μου αρέσει πολύ.  

Teacher: George Bekiaris 
student: Kiara Karadimou, 5th grade  
Athens College Elementary School  


Πάσχα [Easter] 

Μεγάλη Πέμπτη [Thursday before Easter] 
Μπήκαμε για καλά στις προετοιμασίες του Πάσχα. Εμείς οι νοικοκυρές σηκωνόμαστε πρωί πρωί και ζυμώνουμε τις κουλούρες της Λαμπρής με αλεύρι και μυρωδικά. Τις στολίζουμε με διάφορα στολίδια από ζυμάρι, αμύγδαλα και κόκκινα αυγά, κι απ' τα επιδέξια χέρια ξεπηδούν οι κουτσούνες, τα κοφίνια, τα καλαθάκια, οι αυγούλες, κατά το σχήμα τους και το όνομά τους. Μάλιστα στη δικιά μου την κουλούρα έβαλα στη μέση ένα κόκκινο αυγό. Λίγο δεξιά του έχουν βάλει δυο λουρίδες τυλιγμένες.  
Σήμερα επίσης βάφουμε τ' αυγά. Βράζουμε νερό και βάζουμε τέσσερα πατζάρια μέσα. Σε μια άλλη κατσαρόλα βράζουμε τα αυγά. Τα βάζουμε ένα ένα στην κατσαρόλα με τα πατζάρια. Αφού τα βάλουμε όλα τα αφήνουμε να στεγνώσουν. Τα αυγά είναι έτοιμα. Τώρα μπορούμε να τα βάλουμε στην καλαθόκοτα (καλάθι με σχήμα κότας) να τα πάρουν τα παιδιά και να τα μοιράσουν στους γειτόνους. Όμως το πρώτο αυγό που βράσαμε είχε θαυμαστές ιδιότητες και το βάζουμε στο εικονοστάσι του σπιτιού. Είναι το αυγό της Παναγίας. Το αυγό αυτό το παίρνει η μητέρα και σταυρώνει τα παιδιά, όταν είναι αδιάθετα, αλλά και σ' άλλες περιπτώσεις, για να διώξουν το κακό. Εμείς υποστηρίζουμε πως το βάψιμο των αυγών γίνεται για να θυμόμαστε το αίμα του Χριστού. Οι γείτονές μας λένε γιατί θυμίζει την Ανάσταση, αφού το κόκκινο είναι το χρώμα της χαράς κι ακόμη γιατί το κόκκινο χρώμα έχει τη δύναμη να διώχνει κάθε κακό. ’λλοι θεωρούν πιθανή πατρίδα του εθίμου την Αίγυπτο. 
Ήρθε το βράδυ. Όλοι παρακολουθούμε την ακολουθία της Σταύρωσης, όπου διαβάζουμε τα Δώδεκα Ευαγγέλια. Όταν ήμουν μικρή οι γυναίκες και τα κορίτσια διανυκτέρευαν στην εκκλησία και μοιρολογούσαν το Χριστό:  

Σήμερα μαύρος ουρανός, 
σήμερα μαύρη μέρα, 
σήμερα όλοι θλίβουνται 
και τα βουνά λυπούνται.  

Τα παιδιά έχουν φτιάξει έναν "Ιούδα". Τον έχουν φτιάξει από κουρέλια και άχυρα από τον σταύλο. Τώρα θα πάνε να μαζέψουν φρύγανα και ξύλα απ' τα σπίτια, για τη φωτιά που θα τον κάψουν. 

Μεγάλη Παρασκευή [Good Friday] 
Σήμερα ξυπνάμε απ' τα χαράματα από τον πένθιμο ήχο της καμπάνας. Κανείς μας δεν σκέφτεται να πιάσει δουλειά. ΄Ολοι νηστεύουμε αυστηρά, ένω ο άνδρας μου και εγώ μόνο νερό γευόμαστε. Τσουκάλι δεν μπαίνει στη φωτιά. Οι τρεις κόρες μου έχουν ξενυχτίσει στολίζοντας τον Επιτάφιο με άφθονα λουλούδια που έχουν μαζέψει από τα γύρω σπίτια. Στο χωριό μου έχουμε δύο εκκλησίες: του Αγίου Παντελεήμονα και του Αγίου Σπυρίδωνα. Ανάμεσα στις δύο αυτές εκκλησίες επικρατεί σωστός ανταγωνισμός για το ποιός Επιτάφιος θα είναι καλύτερα στολισμένος. 
Τώρα θα πάμε στην εκκλησία για την ακολουθία της Αποκαθήλωσης. Οι παπάδες κατέβασαν τον Εσταυρωμένο Χριστό και θα αποθέσουν το σώμα του στο κουβούκλιο του Επιταφίου. ΄Ολοι θα περάσουν και θα το ασπαστούν. 
Οι καμπάνες δεν έχουν πάψει να χτυπούν λυπητερά και πένθιμα. Μόλις που έχει σουρουπώσει. Τώρα όλοι οι πιστοί καλούνται για την ακολουθία του Επιτάφιου θρήνου. Ψέλνονται τα εγκώμια του Χριστού: το "Αι γενέαι αι πάσαι", το "η Ζωή εν Τάφω" και το "΄Αξιον Εστί". Αμέσως μετά αρχίζει η περιφορά του Επιταφίου. Μπροστά τα εξαπτέρυγα κι οπ Σταυρός -άδειος πια- το κουβούκλιο με τον Επιτάφιο, οι παπάδες και παραπίσω το πλήθος μ'αναμμένες λαμπάδες, ένας πύρινος χείμαρος που αργοκινείται στους δρόμους του χωριού. Τα παιδιά μου δεν είναι μαζί μου. Καλά το βρήκατε! ΄εχουν πάει να κάψουν τον "Ιούδα". Είχαν ανάψει μια μεγάλη φωτιά. Τον "Ιούδα" τον είχαν κρεμάσει από μία κολώνα. Επέιτα όλοι απομακρύνθηκαν και απολάμβαναν το θέαμα. 

Μεγάλο Σάββατο [Easter Saturday] 
Οι καμπάνες έχουν αρχίσει να χτυπούν από τα ξημερώματα, τώρα όμως χαρμόσυνα. Αναγγέλουν την πρώτη Ανάσταση του Χριστού. Είμαστε στο μπαλκόνι και σπάμε διάφορα πήλινα αγγεία άχρηστα. Σύμφωνα με το έθιμο είναι για "χαρά του Χριστού και πομπή των Εβραίων". Ο άνδρας μου, που είναι άλλοστε ο νοικοκύρης του σπιτιού, ανασκουμπώνεται για να σφάξει τον "Λαμπριώτη", το καλοθρεμένο αρνί, που θα έχει την κυρίαρχη θέση στο πασχαλινό μας τραπέζι. Με το αίμα του "Λαμπριώτη" θα κάνει ένα σταυρό στην πόρτα του σπιτιού και στα μάγουλα των παιδιών. 
Εγώ, όπως και όλες οι νοικοκυρές θα καθαρίσω και θα στολίσω το σπίτι, θα φτιάξω τυρόπιτες, γαλατόπιτες, μαγειρίτσα και άλλες πασχαλιάτικες πίτες. Τέτοια μέρα δεν ξεχνούμε τους συγγενείς και τους χωριανούς που πενθούν και τους στέλνουμε κόκκινα αυγά, κουλούρια και ότι άλλο έχουμε γιατί σε εκείνους το έθιμο δεν επιτρέπει να φτιάξουν. 
Πριν από τα μεσάνυχτα οι καμπάνες μας προειδοποιούν να τρέξουμε στην εκκλησία που είανι καταστόλιστη με δεντρολίβανα. Μόνο οι χήρες και όσοι πενθούν δεν πρέπει να πάνε. Φοράμε τα γιορτινάμας ρούχα και κρατάμε άσπρες λαμπάδες. Μεσάνυχτα ακριβώς, ο παπάς βγαινει από το ιερό κρατώντας τη λαμπάδα αναμμένη με άγιο φως και ψέλνοντας το "δεύτε λάβετε φως". ΄Ολοι τρέχουν, ποιός να πρωτανάψει τη δική του λαμπάδαμε το νέο ΄Αγιο φως. Οι πιστοί μέσα κι έξω στην εκκλησία δίνουν μεταξύ τους το φιλί της αγάπης που δίδαξε ο Χριστός. Τσουγκρίζουν κι από ένα κόκκινο αυγό, μύτη με μύτη, ποιος θα σπάσει του αλλουνού γιατί το'χουν σε καλό. Ο παπάς και οι ψάλτάδες βγαίνουν στην αυλή της εκκλησίας. Τότε πια γίνεται χαλασμός κόσμου. Βαρελότα και χαλκούνια, τρακατρούκες , πυροτεχνήματα και βεγγαλικά αστράφτουν και κροτούν και βροντάνε και τρέχουν ανάμεσα στα πόδια των πιστών κάτω από τις ασταμάτητες κωδωνοκρουσίες των παιδιών που συναγωνίζονται ποιό θα χτυπήσει δυνατότερα και γρηγορότερα την καμπάνα. Τώρα θα ανάψουμε φωτιά για να προφυλάξουμε τον τόπο από το χαλάζι. 
Μόλις τελειώσει η φασαρία, παραμένουμε στην εκκλησία μέχρι να τελειώσει η λειτουργία. Τώρα φτάσαμε στο σπίτι. Με τον καπνό της λαμπάδας μου θα σχηματίσω ένα μαύρο σταυρό στο ανώφλι της εξώπορτας και θα ανάψω με το νέο φως το καντήλι που καίει στο εικονοστάσι. ΄Υστερα οι νοικοκυρές ετοιμάζουν το τραπέζι, ενώ οι υπόλοιποι τσουγκρίζουν και τρώνε κόκκινα αυγά. Στο τραπέζι σερβίρουμε τον πατσά και τη μαγειρίτσα, φτιαγμένα από τα εντόσθια και τα ποδαράκια του αρνιού, γαλατόπιτες και άλλα φαγητά. Μετά από τόσο πολύ φαγητό πέφτουμε για ύπνο. 
Αύριο πρωί πρωί, ο νοικοκύρης θα ετοιμάσει τη φωτιά και τις σούβλες για το αρνί και το κοκορέτσι. Στην αυλή λοιπόν του σπιτιού θα γίνει μεγάλο γλέντι με το γύρισμα της σούβλας. Τα παιδιά μου όπως κάθε χρόνο θα συναγωνιστούν στο γύρισμα και ο τόπος θα μοσχοβολάει τσικνα που ανεβαίνει στον ουρανό και ευφραίνει τις καρδιές μας.  

Teacher: George Bekiaris  
student: Micela Detsaves, 5th grade  
Athens College Elementary School  


Γιατί το Πάσχα βάφουμε κόκκινα αυγά; [Why do we dye the eggs red?] 

Είναι κάποιες μέρες μετά την Ανάσταση του Χριστού. Μια χωριατοπούλα που ήταν καλή χριστιανή κουβαλάει ένα καλάθι με αυγά. Τα είχε μαζέψει από το κοτέτσι μιας γειτόνισσας και τα πήγαινε σπίτι της. Στο δρόμο συναντά έναν γνωστό της και άρχισαν την κουβέντα. 
Πάνω στην κουβέντα λέει η χωριατοπούλα ότι ο Χριστός αναστήθηκε. 
Αυτός δε την πίστεψε. 
Τότε η χωριατοπούλα του λέει: 
"΄Αμα λέω αλήθεια τα αυγά που έχω στο καλάθι να γίνουν κόκκινα". Αμέσως τα αυγά στο καλάθι έγιναν κόκκινα γιατί πράγματι ο Χριστός είχε αναστηθεί. Από τότε κάθε Πάσχα βάφουμε κόκκινα αυγά.  

Teacher: Loucas Zahos 
student: George Dimotsanos, 4th grade  
Athens College Elementary School  



 
Games | Rhymes | Customs | Tongue Twisters | Modern Games | Games and Adults | Participants | Home